28 Tháng Sáu, 2021

"Nên" và "Lên" từ nào là đúng chính tả? Tại sau lại sự nhầm lẫn về 2 từ này

Trong chính tả tiếng Việt, hai từ “nên” và “lên” rất khó phân biệt. Nó lại càng khó hơn khi phải giúp học sinh tiểu học phân biệt để viết đúng chính tả. Sau đây là các ví dụ và hướng dẫn cụ thể cho các bạn tham khảo nhận biết cách dùng 2 nên và lên là đúng chính tả.

"Nên" và "Lên"
"Nên" và "Lên"

Trong thực tế, người ta sử dụng chữ “nên” và “lên” với cách chồng chéo nhau, đôi khi không phân biệt được, mà có lẽ phải tùy theo quan niệm và ý của người sử dụng, là theo nghĩa hẹp hay nghĩa rộng (nghĩa loại suy). Rất nhiều cụm từ khó phân biệt tạo nên hay tạo lên, nên người hay lên người, trở nên hay trở lên. Tuy nhiên có thể giúp học sinh phân biệt một cách đơn giản như sau, các bạn theo dõi các ví dụ và cách dùng sau đây:

Về từ “nên” thường dùng trong 3 trường hợp sau

Nên (động từ) chỉ lời khuyên: cần, đáng.

VD: Nên dậy sớm mà tập thể dục. Việc đó nên thực hiện ngay.

Nên (liên từ) thành, ra một dạng không cụ thể để nhìn thấy được.

VD: Học sao cho nên người. Vì lười nên dốt.

Nên (thành ngữ) nên chăng, hệ quả (sẽ)

VD: Việc ấy nên chăng? Chăm học nên Chi giỏi nhất lớp.

Về từ “lên” bản thân là động từ thường dùng trong 2 trường hợp sau


Lên: Mang nghĩa di chuyển (quan sát được)

VD: lên bờ, lên xe, đi lên…

Lên: Tăng số lượng hay đạt một mức, một cấp, một mốc cao hơn.

VD: Hàng lên giá. Cháu lên lớp ba.

Vậy có thể hiểu đơn giản rằng: “nên” được dùng trong lời khuyên và mang nghĩa tạo thành một đối tượng mới nhưng không nhìn thấy được, không phân biệt được sự khác biệt giữa đối tượng mới và đối tượng cũ.

Còn: “lên” là động từ chỉ sự di chuyển, tăng số, mức, cấp cao hơn và đều có điểm chung là sự di chuyển, tăng số, mức, cấp cao hơn ấy đều có thể quan sát được.

“Dựng nên” và “dựng lên” khác nhau như nào

Trong tiếng Việt, có những từ (chủ yếu là các từ láy) bạn có thể viết thế nào cũng được, hoán đổi giữa “s” và “x”… nhưng rất nhiều từ nếu sử dụng sai thì chẳng những bạn sẽ bị người đọc cho rằng bạn “ngọng” mà còn làm sai lệch ngữ nghĩa của nó.

Và đây là sự khác nhau giữa “dựng nên” và “dựng lên” (giải thích mộc mạc để giúp các bạn dễ hiểu):

  • Dựng lên: thường chỉ dùng khi nói về một hành động – hoạt động nào đó đối với một sự vật rất cụ thể mà mắt có thể nhìn ngay tức thì và tay sờ chân đạp - ví dụ như xây dựng lên một ngôi nhà, túp lều… hoặc dựng dậy một ai đó đang nằm, dựng lên một bờ rào đổ, cây cột đổ… Nói tóm lại: áp dụng với cái cụ thể.
  • Dựng nên: chỉ sử dụng khi nói về một sự vật hiện tượng hoặc vấn đề, lĩnh vực mang tính trừu tượng hoặc một quá trình, sự nghiệp nào đó mà bạn không thể nhìn thấy ngay được, không thể tay sờ, không diễn ra trước mắt – ví dụ dựng nên lịch sử, dựng nên tác phẩm văn học … Nói tóm lại là sử dụng khi nói về cái mơ hồ trừu tượng.

Ví dụ dùng nên và lên

Bạn có thể tham khảo một số ví dụ dưới đây về cách sử dụng từ lên hay nên để thuần thục hơn:

  • Làm nên lịch sử - Làm nên tên tuổi - Làm lên những bông hoa đẹp
  • Gây nên thảm họa - Gây nên hậu quả
  • Đè lên người - Đặt lên trên - Đặt lên hàng đầu
  • Dạy con nên người
  • Đi lên núi - Trèo lên cây - Bay lên trời
  • Viết lên giấy - Viết lên bảng - Viết lên trời xanh | Viết nên lịch sử - Viết nên bài học đáng nhớ
  • Vì vậy cho nên - A học giỏi nên A được giấy khen

Hiểu được cách phân biệt từ "lên" và "nên" như trên chúng ta hoàn toàn có thể vận dụng nó vào thực tế để tránh phạm phải lỗi sai chính tả trong Tiếng việt. "Nên" hay "lên" còn tùy vào đừng trường hợp cụ thể để có được cách sử dụng đúng.

Bài viết liên quan
31 Tháng Tám, 2021
Các loại ký hiệu $, £, ¥, € là gì? Ký hiệu tiền tệ thế giới bạn nên biết

Bạn có biết các ký hiệu $, £, ¥, € này là gì chưa? Đây là các ký hiệu tiền tệ phổ biến. Bài viết này sẽ thống kê tất cả các ký hiệu và mã tiền tệ của các đồng tiền trên thế giới từ những đồng tiền mạnh như $, £, ¢, ¥, […]

25 Tháng Tám, 2021
Hỗ trợ hay Hổ trợ là đúng chính tả? 82% dùng sai

Khi chúng ta nói về hành động giúp đỡ lẫn nhau người ta thường dùng từ “hỗ trợ” nhưng mội số vùng lại phát âm là “hổ trợ”. Vậy "hỗ trợ" hay "hổ trợ" mới đúng chính tả? Hãy cùng Luv.vn phân tích xem từ nào là đúng chính tả tiếng Việt nhé. Hỗ trợ […]

1 Tháng Tám, 2021
“DỜI MẮT” HAY “RỜI MẮT” là đúng chính tả? 65% dùng sai

Có bao giờ bạn tự hỏi hay ai đó có câu hỏi với bạn là nên dùng "rời mắt" hay "dời mắt" chưa? Và bạn có dùng đúng từ này hay chưa hãy cùng LUV.VN chia sẻ đến bạn cách đúng hai cặp từ này nhé! Nói về việc không chú ý hoặc lơ đãng […]

28 Tháng Sáu, 2021
Nhận chức hay Nhậm chức là đúng chính tả? 80% dùng sai

Có bao giờ bạn tự hỏi là nên dùng Nhận chức hay Nhậm chức là đúng chính tả, mời các bạn cùng Luv.vn tìm hiểu cách dùng đúng chính tả nhất và các ví dụ sau đây để hiểu rõ cách dùng 2 từ này trong các hoàn cảnh khác nhau. Khả năng viết của […]

18 Tháng Hai, 2021
Hi vọng hay Hy vọng? Hi sinh hay Hy sinh? Kỉ niệm hay Kỷ niệm?

Làm sao để phân biệt "i" hay "y", khi nào dùng I, khi nào dùng y không chỉ là thắc mắc của riêng chúng ta mà còn là đề tại tranh luận suốt hàng chục năm qua của các nhà ngôn ngữ học. Vậy Hi vọng hay Hy vọng, Hi sinh hay Hy sinh, Kỉ […]

17 Tháng Hai, 2021
Xài hay Sài? Sơ xài hay sơ sài là đúng chính tả?

Xài và Sài? Sơ xài hay sơ sài là đúng chính tả? là 2 từ mang ngữ nghĩa hoàn toàn khác biệt nhau nhưng lại bị sử dụng nhầm lẫn khá nhiều. Trong bài viết này chúng ta sẽ cùng phân biệt Xài với Sài để biết cách sử dụng Xài hay Sài tùy từng […]

17 Tháng Hai, 2021
Trải hay Trãi? Trải qua hay Trãi qua là đúng chính tả?

Có nhiều người sử dụng từ “trải qua”, một số khác lại dùng “trãi qua”. Vậy rút cuộc Trải qua hay Trãi qua mới là đúng chính tả tiếng Việt? Sau đây hãy cùng Luv.vn xem giải đáp là từ "trải qua" hay "trãi qua". Trải qua hay Trãi qua là đúng? Trong từ điển […]

17 Tháng Hai, 2021
Dày vò hay Giày vò là đúng chính tả tiếng Việt?

Dày vò hay Giày vò mới là đúng chính tả tiếng Việt? Câu hỏi này đã gây ra tranh cãi nảy lửa suốt thời gian qua nhưng chưa tìm ra được câu trả lời cuối cùng. Theo bạn thì Dày vò hay Giày vò là đúng và từ nào là chính xác nhất. Hãy cùng […]

17 Tháng Hai, 2021
Tham quan hay Thăm quan là đúng chính tả?

Không chỉ trong văn nói mà trong cả cách viết, thư từ, sách vở cũng có rất nhiều người nhầm lẫn giữa “tham quan” và “thăm quan”. “Tham quan” hay “Thăm quan”, Từ nào mới hợp với ngữ cảnh và đúng chính tả trong giao tiếp hàng ngày? Có người lại cho rằng 2 từ […]

17 Tháng Hai, 2021
Dàn giáo hay Giàn giáo là đúng chính tả?

Ai cũng biết rằng Dàn giáo hay Giàn giáo là một thiết bị trong xây dựng. Tiếng Việt của chúng là một trong những ngôn ngữ đa dạng và khó học nhất. Ý nghĩa của các từ ngữ trong tiếng Việt cũng vô cùng “phong phú” và “sâu sắc”. Nhưng Dàn giáo hay Giàn giáo mới là […]

17 Tháng Hai, 2021
Giậm chân hay Dậm chân? Giẫm đạp hay Dẫm đạp là đúng chính tả?

Giậm chân hay Dậm chân? Giẫm đạp hay Dẫm đạp mới đúng chính tả? Đây là những từ mà khi nghe phát âm bạn thấy nó có phần hơi giống nhau nên khi viết thường bị nhầm lẫn dẫn đến bị sai chính tả. Vì vậy, để giúp bạn hiểu rõ hơn về các từ […]

17 Tháng Hai, 2021
Phố sá hay phố xá là đúng chính tả? Sá hay Xá là đúng?

Thông thường, để chỉ chung cho đường đi lại trên bộ, ta có từ đường sá để gọi các con phố một cách khái quát, có từ phố xá. Nhiều người cho rằng, sá và xá trong hai từ trên là một (do lẫn lộn phụ âm s/x) và đều không có nghĩa. Đây là […]

Bài viết mới
15 Tháng Chín, 2021
Top 60+ Hình ảnh gái xinh tóc dài đeo kính đẹp, dễ thương nhất

Danh sách hơn 60 hình ảnh gái xinh tóc dài đeo kính đẹp nhất, dễ thương nhất ai nhìn cũng không muốn rời mắt đi. Đây là bộ ảnh những hot girl tóc dài đeo mắt kính đẹp nhất được Luv.vn sưu tầm, mời bạn cùng xem hay có thể tải về máy miễn phí […]

15 Tháng Chín, 2021
Top 30+ Hình ảnh gái xinh mặc áo trễ vai đẹp, dịu dàng, dễ thương nhất

Danh sách bộ sưu tập hình ảnh gái xinh mặc áo trễ vai đẹp và dễ thương, dịu dàng, đáng yêu nhất. Với nhiều loại áo trễ vai khác nhau giúp bạn có thể lựa chọn được mẫu áo trễ vai đẹp nhất và ấn tượng nhất dành riêng cho bạn. Bên trên là tổng […]

14 Tháng Chín, 2021
Top 30+ Hình ảnh Gái Xinh Cosplay Liên Quân Mobile chất ngầu

Tổng hợp danh sách Hình ảnh Gái Xinh Cosplay Liên Quân Mobile đẹp nhất, chất ngầu, cool dành cho các Fan liên quân mobile. Mời bạn cùng xem và tải hình ảnh Gái Xinh Cosplay Liên Quân Mobile miễn phí về máy tính. Tải về miễn phí Hình ảnh Gái Xinh Cosplay Liên Quân Mobile […]

6 Tháng Chín, 2021
TOP 30+ Hình ảnh gái xinh tóc ngang vai đẹp nhất hiện nay

Bộ sưu tập hình ảnh gái xinh tóc ngan vai, girl xinh tóc ngan vai đẹp nhất hiện nay. Đây là bộ ảnh không những về những cô gái xinh đẹp để tóc ngan vai mà còn là nhưng mẫu tóc ngan vai đẹp nhất từ trước đên nay, bạn có thể tham khảo và […]

6 Tháng Chín, 2021
Top 30+ Hình ảnh Gái Xinh Việt Nam mặc đồ thiếu vải đẹp nhất

Tổng hợp bộ hình ảnh gái xinh Việt Nam mạc đồ thiếu vải cực đẹp nhìn là mê không thể bỏ qua được. Đây là bộ ảnh về Girl xinh mặc đồ thiếu vải chất nhất đang được rất nhiều người tìm kiếm. Nào hãy cùng Luv.vn cùng xem bộ hình ảnh gái xinh mắc […]

5 Tháng Chín, 2021
Top 50+ Hình nền Cute dễ thương và cực đáng yêu nhất hiện nay

Tổng hợp bộ hình nền Cute (Kute) cực kỳ dễ thương và đáng yêu nhất hiện nay, mà ai cũng muốn có để tải về làm hình nền cute cho điện điênh thoại. Mời bạn cùng xem và tải về hình nền Cute miễn phí. Tải hình nền cute miễn phí

LUV.VN

Trang  web chia sẻ những thông tin hay về tình yêu hạnh phúc thú vị
crosstext-align-right